Piszemy Wspomnienia

poniedziałek, 18 listopada 2019

wiadomości opinie prezentacje konkursy historia mówiona pamiętnik 2.0 w księgarni

Opinie

W antykomunistycznym przekazie o PRL uderza postawa całkowitego zerwania z tamtą rzeczywistością. III RP buduje się w nim poprzez zaprzeczanie PRL: obca dominacja-niepodległość, dyktatura-demokracja, komunistyczne zniewolenie-wolność. W tym, jak go pani nazywa, nostalgicznym przekazie zerwanie jest częściowe. To dla mnie wielki krok do przodu.



Albo naturalna reakcja ludzi, którzy nie chcą się wyrzekać dzieciństwa. Poza tym doświadczenia wielu ludzi, rodzin, a nawet grup społecznych nie przystają do opowieści demonicznej PRL pamięta się inaczej. Z tego rodzi się pokusa wykreowania własnej opowieści o PRL, próba zbudowania jakiegoś mostu między tamtym czasem i obecnym. Ale narracja nostalgiczna nie burzy narracji demonizującej, istnieje obok niej. Poza tym sprowadza PRL – epokę, w której wychowało się kilka pokoleń – do gadżetu. Profil narzuca opowiadanie o PRL przez pryzmat gadżetu właśnie. Ktoś umieszcza zdjęcie z rabarbarem i cukrem, a ponad 900 osób wyklikuje "Pamiętam". Prawica, snując opowieść o II RP, pokazuje ją jako projekt ustrojowy, a nie wyłącznie jako estetykę, klimat, gadżet.



Do rehabilitacji Polski międzywojennej w PRL przyczyniły się m.in. filmy ukazujące II RP poprzez estetykę i gadżety: "Lata dwudzieste... lata trzydzieste", "Vabank", "Hallo Szpicbródka". Schody rewii, cygaretki, szpicruta, szampan, kawior... Może teraz gadżety pomogą w "rehabilitacji" PRL?



Nie przekreślam tego spojrzenia, na pewno na tle opowieści demonizującej PRL jest ono cenne, pytanie tylko, dokąd ono nas zaprowadzi. Nie odpowiem, bo ten sam gadżet może mieć różne konotacje.



Czytałem pani tekst o "rzygających goździkami" obecnych feministkach.



W ruchu kobiecym po 1989 r. goździki, podobnie jak rajstopy, miały silną wymowę antykomunistyczną. Feministki nie chciały mieć nic wspólnego z komunizmem i PRL, w dużej mierze dlatego, że za sprawą dyskursu prawicy feminizm i komunizm funkcjonowały jako synonimy, ale też dlatego, że wiele działaczek ruchu kobiecego wywodziło się z

"Solidarności". Dlatego manifestowały zerwanie z PRL. Za to chętnie odwoływały się do okresu przedwojennego – PPS, Boya, Krzywickiej. Czytałam wypowiedzi niektórych feministek o zabarwieniu wyraźnie nostalgicznym: gdyby nie ta paskudna PRL, przetrwałaby tamta wspaniała tradycja. Jednak na ostatnich manifach dostrzegłam plakaty utrzymane w estetyce przypominającej socrealistyczną. Nie wiem, na ile było to zamierzone. Nie ulega jednak wątpliwości, że społeczne postulaty manif – likwidacja umów śmieciowych, przywrócenie tanich i dostępnych żłobków i przedszkoli – są znacznie bliższe rzeczywistości PRL niż Polski przedwojennej.



Może goździk wróci do łask, podobnie jak wraca kobieta na traktorze?



Ona wraca m.in. za sprawą tekstu Bożeny Umińskiej-Keff "Odzyskać traktory", w którym autorka przypomina, że we wczesnych latach 50. traktor był, podobnie jak pralka, symbolem postępu technicznego. W przeciwieństwie do pralki "przypisanej: kobiecie traktor miał wymiar emancypacyjny, który bardzo długo ignorowano lub wyśmiewano. Okres stalinowski, opisywany jako najmroczniejszy w historii Polski, pozytywnie wpłynął na całe pokolenie kobiet, które ze wsi przeniosły się do miast, podjęły pracę, emancypowały się społecznie, politycznie, rodzinnie, seksualnie. Pokazała to Małgorzata Fidelis w książce "Women, Communism, and Industrialization in Postwar Poland" wydanej przez Cambridge University Press.



Mówiła pani o szukaniu elementów ciągłości między PRL i III RP przez 30-latków. To wielka zmiana wobec pokolenia 40-latków, które wyrzekło się poprzedniej epoki, pisało ustawy lustracyjne i dekomunizacyjne, bezlitośnie rozliczało nawet własnych rodziców. Oni nie wzięli z PRL nawet zabawek.



Nie można się spodziewać, że po przeszło 20 latach opowiadanie o PRL będzie wyglądało wciąż tak samo.






Dodaj swój komentarz więcej opinii



Sonda

Czy Twoje wspomnienia są (byłyby) chętnie czytane i troskliwie przechowywane przez najbliższych?

Tak
Raczej tak
Nie
Raczej nie
Nie wiem



e-poczta




w księgarni

Kto ty jesteś

Joanna Szczepkowska z pasją reportera i detektywa odtwarza historię swojej rodziny. czytaj całość >>>

o nas   |   współpraca   |   partnerzy   |   patronaty   |   reklama   |   dla mediów   |   kontakt © 2010-2019 IKE - Usługi Literackie