Trudno wejść w świat Mordimera Madderdina bez chwili zawahania, bo książki Jacka Piekary nie układają się wyłącznie według chronologii wydarzeń. Poniżej porządkuję 18 tomów Cyklu Inkwizytorskiego, wyjaśniam różnicę między kolejnością wydań a kolejnością fabularną i podpowiadam, od czego najlepiej zacząć pierwszą lekturę.
Najprostsza droga przez cykl prowadzi według kolejności wydań
- Najbezpieczniejszy start to „Sługa Boży”, a potem trzy kolejne klasyczne tomy.
- Cykl obejmuje obecnie 18 książek, w tym cztery tomy „Płomienia i krzyża”.
- Kolejność publikacji ogranicza ryzyko spoilerów i najlepiej pokazuje rozwój świata.
- Chronologia fabularna zaczyna się od historii młodego Mordimera, ale nie zawsze jest całkowicie jednoznaczna.
- „Miasto Słowa Bożego” można czytać jako samodzielną opowieść w ramach uniwersum.
Dlaczego kolejność książek bywa myląca
Cykl Jacka Piekary łączy opowiadania, powieści epizodyczne i rozbudowane historie z przeszłości Mordimera. Dlatego numer tomu nie zawsze oznacza następny etap życia bohatera. Wydanie książki i czas akcji często rozmijają się ze sobą, co jest głównym źródłem zamieszania.
Na dodatek część tomów ukazuje się pod nazwą „Ja, inkwizytor”, a część jako „Świat inkwizytorów”. To wciąż to samo uniwersum, a główną postacią pozostaje zwykle Mordimer Madderdin. Różnica dotyczy przede wszystkim konstrukcji opowieści i tego, jak szeroko dany tom pokazuje świat Świętego Oficjum.
Sam zaczynałbym od kolejności wydań. Czytelnik poznaje wtedy uniwersum tak, jak rozwijało się ono przez lata, a późniejsze książki dopowiadają przeszłość bez odbierania znaczenia wcześniejszym scenom. To także wariant najmniej podatny na spoilery.
Pełna kolejność tomów według publikacji
Poniższa lista obejmuje książki przypisywane do głównego Cyklu Inkwizytorskiego. Nie uwzględniam osobnych antologii, pojedynczych opowiadań publikowanych w zbiorach ani kolejnych wydań tych samych tomów.
| Numer | Tytuł | Znaczenie dla lektury |
|---|---|---|
| 1 | „Ja, inkwizytor. Sługa Boży” | Punkt wejścia w świat Mordimera i jego sposób działania. |
| 2 | „Ja, inkwizytor. Młot na czarownice” | Rozwinięcie realiów inkwizytorskiego śledztwa. |
| 3 | „Ja, inkwizytor. Miecz aniołów” | Większa skala konfliktu i mocniejsze elementy nadnaturalne. |
| 4 | „Ja, inkwizytor. Łowcy dusz” | Domknięcie pierwszego etapu przygód bohatera. |
| 5 | „Świat inkwizytorów. Płomień i krzyż. Tom I” | Początek historii związanej z młodością Mordimera i genezą świata. |
| 6 | „Ja, inkwizytor. Wieże do nieba” | Powrót do wcześniejszych wydarzeń z życia bohatera. |
| 7 | „Ja, inkwizytor. Dotyk zła” | Kolejne epizody z młodszym Mordimerem w centrum. |
| 8 | „Ja, inkwizytor. Bicz Boży” | Rozwinięcie wątków związanych z jego charakterem i metodami. |
| 9 | „Ja, inkwizytor. Głód i pragnienie” | Historie pokazujące bardziej osobistą stronę inkwizytora. |
| 10 | „Ja, inkwizytor. Kościany galeon” | Rozbudowana przygoda o wyraźnie awanturniczym charakterze. |
| 11 | „Świat inkwizytorów. Płomień i krzyż. Tom II” | Dalszy ciąg historii o korzeniach inkwizytorskiego świata. |
| 12 | „Świat inkwizytorów. Płomień i krzyż. Tom III” | Rozszerzenie perspektywy poza osobiste losy Mordimera. |
| 13 | „Ja, inkwizytor. Przeklęte krainy” | Początek tak zwanej Trylogii Ruskiej. |
| 14 | „Ja, inkwizytor. Przeklęte kobiety” | Kontynuacja wydarzeń rozgrywających się na Rusi. |
| 15 | „Ja, inkwizytor. Przeklęte przeznaczenie” | Zamknięcie ruskiego wątku i jego konsekwencji. |
| 16 | „Ja, inkwizytor. Dziennik czasu zarazy” | Samodzielne śledztwo w świecie naznaczonym epidemią i chaosem. |
| 17 | „Świat inkwizytorów. Płomień i krzyż. Tom IV” | Dalszy ciąg historii o przemianach świata i Świętego Oficjum. |
| 18 | „Ja, inkwizytor. Miasto Słowa Bożego” | Najnowsza samodzielna opowieść osadzona w tym uniwersum. |
W starszych katalogach można spotkać drobne różnice w zapisie tytułów, na przykład „Płomień i krzyż” bez dopisku „Świat inkwizytorów”. Nie oznacza to innej książki. Najważniejsze są tytuł i numer tomu danej części, a nie wygląd okładki czy nazwa serii na grzbiecie.
Kolejność fabularna wygląda inaczej
Chronologiczne czytanie zaczyna się od „Płomienia i krzyża”, ponieważ te tomy sięgają do wcześniejszych wydarzeń i pokazują początki świata, w którym dorastał Mordimer. Później przychodzą książki o jego młodości, między innymi „Wieże do nieba”, „Dotyk zła”, „Bicz Boży”, „Głód i pragnienie” oraz „Kościany galeon”.
Dalszy etap tworzą trzy części Trylogii Ruskiej: „Przeklęte krainy”, „Przeklęte kobiety” i „Przeklęte przeznaczenie”. Dopiero później można przejść do historii bardziej dojrzałego bohatera, czyli „Dziennika czasu zarazy” oraz pierwszych czterech tomów, od których zaczynała się publikacja cyklu.
- Geneza świata i dzieciństwo - cztery tomy „Płomienia i krzyża”.
- Młodość Mordimera - „Wieże do nieba”, „Dotyk zła”, „Bicz Boży”, „Głód i pragnienie” oraz „Kościany galeon”.
- Trylogia Ruska - „Przeklęte krainy”, „Przeklęte kobiety” i „Przeklęte przeznaczenie”.
- Późniejsze śledztwa - „Dziennik czasu zarazy”, „Sługa Boży”, „Młot na czarownice”, „Miecz aniołów” i „Łowcy dusz”.
Nie traktowałbym jednak tej wersji jak sztywnej instrukcji. W zależności od interpretacji niektóre tomy można przesunąć względem siebie, a „Miasto Słowa Bożego” funkcjonuje przede wszystkim jako osobna historia. Chronologia fabularna jest ciekawostką dla fanów, natomiast kolejność publikacji pozostaje praktyczniejsza dla większości czytelników.
Od którego tomu zacząć pierwsze czytanie
Dla osoby, która nie zna cyklu
Najlepszy początekto „Sługa Boży”. Książka szybko przedstawia Mordimera, jego przełożonych, sposób działania inkwizycji i zasady alternatywnej rzeczywistości. Nie trzeba wcześniej znać historii Kościoła, średniowiecza ani innych dzieł autora.
Po pierwszym tomie sięgnąłbym od razu po „Młot na czarownice”, „Miecz aniołów” i „Łowców dusz”. Ta pierwsza czwórka działa jak najbardziej naturalny blok. Daje pełny obraz bohatera, zanim cykl zacznie cofać się do jego młodości.
Dla czytelnika zainteresowanego genezą Mordimera
Jeżeli najbardziej interesują Cię początki bohatera i przemiany świata, można zacząć od „Płomienia i krzyża”. Trzeba jednak liczyć się z tym, że początek serii będzie wtedy mniej reprezentatywny dla klasycznych śledztw Mordimera.
To wariant dla osób, które lubią poznawać biografię postaci od dzieciństwa. Ja poleciłbym go dopiero po przeczytaniu pierwszych czterech tomów, bo wtedy łatwiej zauważyć, jak przeszłość wpływa na późniejsze decyzje inkwizytora.
Przeczytaj również: Książki Michała Śmielaka - kolejność czytania i serie
Dla osoby wracającej do serii
Przy powtórnej lekturze chronologia fabularna ma więcej sensu. Znane są już podstawowe zasady uniwersum, więc można skupić się na rozwoju Mordimera, jego relacjach i stopniowym poszerzaniu historii Świętego Oficjum.
Nie trzeba jednak czytać wszystkich osiemnastu książek od początku do końca. Dobrym skrótem będzie zestawienie „Płomienia i krzyża”, tomów o młodości bohatera, Trylogii Ruskiej i czterech pierwszych części. To najważniejsze ogniwa całej historii, choć pominięcie pozostałych książek oznacza rezygnację z wielu samodzielnych epizodów.
Co odróżnia główną serię od „Świata inkwizytorów”
Określenia „Ja, inkwizytor” i „Świat inkwizytorów” mogą sugerować dwa różne cykle, ale w praktyce tworzą jeden rozbudowany projekt. Książki z pierwszym tytułem zwykle skupiają się na konkretnych przygodach Mordimera. „Płomień i krzyż” szerzej pokazuje natomiast genezę systemu, religii i instytucji, które kształtują jego rzeczywistość.
To ważne rozróżnienie przy zakupie, zwłaszcza gdy kompletujesz serię z drugiej ręki. Wydania mogą mieć różną szatę graficzną, a część tomów bywa opisana nazwą cyklu zamiast imieniem bohatera. Przed zakupem najlepiej porównać pełny tytuł i numer tomu, ponieważ same kolory okładek często niewiele mówią.
Nie wszystkie części mają też identyczny rytm. Pierwsze tomy przypominają zbiór połączonych śledztw, późniejsze mocniej rozwijają większe intrygi i przeszłość bohatera. Dzięki temu seria nie jest jedną prostą sagą, lecz raczej układanką, w której kolejne książki dopisują nowe elementy do znanego już obrazu.
Najrozsądniejszy plan lektury bez gubienia wątków
Jeśli chcesz po prostu dobrze poznać cykl, wybierz kolejność publikacji i zacznij od „Sługi Bożego”. Po czterech pierwszych tomach czytaj dalsze części zgodnie z tabelą. Taki układ zachowuje naturalne tempo odkrywania świata i nie wymaga ciągłego sprawdzania, w którym momencie życia znajduje się bohater.
Chronologię zostawiłbym na drugie podejście. Wtedy wcześniejsze wydarzenia nie są już zagadką, a cofnięcie się do młodego Mordimera działa jak świadome uzupełnienie biografii. Na pierwsze spotkanie z serią liczy się przede wszystkim kolejność wydań, nie matematycznie idealna oś czasu.
„Miasto Słowa Bożego” można przeczytać po pozostałych tomach albo potraktować jako późniejszy dodatek. Nie wymaga ono budowania całej lektury od nowa, dlatego dobrze sprawdzi się również u osób, które chcą wrócić do uniwersum po dłuższej przerwie.
