Książki Wojciecha Chmielarza w kolejności czytania

Jedna książka prowadzi przez warszawskie śledztwo, inna przez rodzinne Gliwice, a jeszcze inna w stronę thrillera psychologicznego lub grozy. Żeby nie zgubić rozwoju bohaterów i nie trafić na spoilery, najlepiej znać kolejność książek Wojciecha Chmielarza w obrębie poszczególnych serii. Poniżej porządkuję wszystkie najważniejsze cykle, osobne powieści oraz najwygodniejsze ścieżki lektury.

Od którego cyklu zacząć książki Wojciecha Chmielarza

Jeżeli zależy mi na poznaniu twórczości autora od początku, zaczynam od „Podpalacza”. To pierwszy tom serii o komisarzu Jakubie Mortce, a zarazem książka, która najlepiej pokazuje punkt wyjścia dla późniejszych powieści policyjnych Chmielarza.

Nie oznacza to jednak, że każdy czytelnik musi zaczynać właśnie tutaj. Osoby, które wolą zamkniętą historię i mocny wątek psychologiczny, mogą wybrać „Żmijowisko”. Z kolei czytelnicy szukający szybkiej akcji prawdopodobnie dobrze odnajdą się w serii z Bezimiennym.

Najważniejsza zasada jest prosta. W ramach jednej serii trzymam się kolejności wydań, natomiast pomiędzy różnymi cyklami można swobodnie przeskakiwać. Samodzielne powieści nie wymagają znajomości wcześniejszych książek i nie tworzą jednej, ciągłej historii.

Komisarz Jakub Mortka w kolejności czytania

Seria o Jakubie Mortce to najdłuższy cykl w dorobku Wojciecha Chmielarza. Śledztwa są ważne, ale równie istotne pozostają życie prywatne komisarza, jego relacje i konsekwencje wcześniejszych decyzji. Dlatego przeskoczenie kilku tomów może odebrać część przyjemności z lektury.

Przeczytaj również: Kolejność książek Sławka Gortycha. Od którego tomu zacząć?

Co wyróżnia poszczególne tomy

„Podpalacz” wprowadza Mortkę jako skutecznego, ale niełatwego we współpracy policjanta. „Farma lalek” rozwija policyjny klimat i pokazuje, że sprawy z udziałem dzieci oraz przemocy wymagają od bohatera nie tylko kompetencji, lecz także odporności psychicznej.

„Przejęcie” jest jednym z najważniejszych tomów serii. Intryga kryminalna łączy się tu z tematami pieniędzy, wpływów i przestępczości zorganizowanej. Właśnie za tę powieść Chmielarz otrzymał Nagrodę Wielkiego Kalibru, dlatego traktuję ją jako dobry sprawdzian tego, czy policyjny styl autora przypadnie komuś do gustu.

„Osiedle marzeń” przenosi śledztwo w środowisko pozornie bezpiecznego, zamkniętego osiedla. „Cienie” jest bardziej ponure i mocniej skupia się na konsekwencjach przemocy oraz na przeszłości bohaterów.

Po kilkuletniej przerwie ukazała się „Długa noc”. Mortka wraca w niej do Polski po pracy w Hadze, a jego sytuacja zawodowa i osobista wyraźnie się zmienia. „Rytuał” kontynuuje ten etap i jest obecnie siódmą częścią cyklu. Czytanie tych dwóch tomów bez znajomości wcześniejszych wydarzeń jest możliwe, ale zdecydowanie mniej satysfakcjonujące.

Trylogia gliwicka z Dawidem Wolskim

Drugi zamknięty cykl tworzą „Wampir”, „Zombie” i „Wilkołak”. Bohaterem jest detektyw Dawid Wolski, a miejscem akcji rodzinne Gliwice autora. Te książki mają bardziej lokalny charakter niż seria o Mortce, ponieważ miasto, jego dzielnice i społeczne zależności są tutaj czymś więcej niż tłem.

„Wampir” rozpoczyna historię Wolskiego i najlepiej czytać go bez wcześniejszego przygotowania. „Zombie” pogłębia relacje między postaciami, a „Wilkołak” domyka trylogię i korzysta z napięć zbudowanych w poprzednich tomach. W tym cyklu kolejność jest szczególnie ważna, bo autor stopniowo odsłania prywatne motywacje detektywa.

Trylogia gliwicka spodoba się osobom, które lubią kryminały osadzone w konkretnym miejscu. Nie jest to jednak wyłącznie seria o zagadkach. Chmielarz pokazuje miasto z jego pamięcią, przemianami i lokalnymi konfliktami, dlatego klimat Gliwic jest równie ważny jak sama intryga.

Seria z Bezimiennym w odpowiedniej kolejności

Cykl z Bezimiennym powstał w innym rytmie niż opowieści o Mortce. Jest tu więcej pościgów, walki i sensacyjnego tempa, a główny bohater pozostaje tajemniczy. Dla mnie to seria najbardziej dynamiczna, ale jej kolejne części wyraźnie rozwijają wcześniejsze wydarzenia.

„Prosta sprawa” zaczęła się nietypowo, ponieważ pierwsze fragmenty historii były publikowane przez autora w internecie w czasie lockdownu. Później opowieść została rozbudowana do pełnoprawnej powieści. To dobry wybór dla osób, które lubią tajemniczego bohatera, surowy styl i fabułę prowadzoną szybko, bez długich przestojów.

„Dług honorowy” oraz „Zwykła przyzwoitość” poszerzają świat Bezimiennego i pokazują, że jego przeszłość ma realną cenę. „Rodzinny interes” mocniej skupia się na odpowiedzialności za bliskich, a zapowiedziana „Wyższa konieczność” ma odsłonić kolejne tajemnice bohatera. Do czasu premiery najlepiej traktować ją jako nadchodzący, piąty tom, a nie książkę już dostępną w regularnej lekturze.

Samodzielne powieści w kolejności chronologicznej

Nie każda książka Wojciecha Chmielarza należy do serii. Powieści autonomiczne można czytać niezależnie, ale chronologiczna kolejność pomaga prześledzić, jak autor przechodził od kryminału policyjnego do thrillera psychologicznego, powieści społecznej i grozy.

„Żmijowisko” jest najczęściej wybieranym samodzielnym początkiem przygody z autorem. Historia zaginięcia podczas wyjazdu przyjaciół działa bez znajomości innych książek, a jej siłą są nie tylko pytania o sprawcę, lecz także napięcia między dorosłymi bohaterami.

„Rana” przenosi ciężar na środowisko szkoły i temat przemocy, natomiast „Wyrwa” koncentruje się na żałobie, zdradzie i próbie zrozumienia przeszłości. „Za granicą” oraz „Zbędni” pokazują, że Chmielarz coraz chętniej wychodzi poza klasyczny model policyjnego kryminału.

„Tam, gdzie zmrok zapada szybciej” jest najnowszą opublikowaną samodzielną powieścią autora. To mroczna historia osadzona na Podkarpaciu, łącząca thriller z elementami grozy. Nie trzeba jej odkładać na koniec całej bibliografii, ale najlepiej sięgnąć po nią wtedy, gdy ma się ochotę na gęstszy klimat i mniej konwencjonalną opowieść.

Jak ułożyć własną ścieżkę lektury

Jeżeli chcę poznać wszystkie serie bez chaosu, wybieram kolejność zgodną z chronologią debiutów. Najpierw czytam siedem tomów o Mortce, później trylogię gliwicką, a następnie serię z Bezimiennym. Samodzielne powieści przeplatam między cyklami, żeby zmienić tempo i klimat.

• Dla miłośnika kryminału policyjnego najlepszy będzie „Podpalacz”, a potem cała seria o Mortce.
• Dla fana thrillerów psychologicznych dobrym początkiem jest „Żmijowisko”, „Wyrwa” albo „Rana”.
• Dla czytelnika lubiącego akcję najtrafniejszym wyborem będzie „Prosta sprawa”.
• Dla osoby zainteresowanej lokalnym kolorytem polecam „Wampira” i dalszą trylogię gliwicką.
• Dla kogoś, kto chce zobaczyć rozwój autora najciekawsza będzie pełna kolejność chronologiczna od „Podpalacza” do „Tam, gdzie zmrok zapada szybciej”.

Nie polecam natomiast czytania serii wyłącznie według popularności poszczególnych tytułów. Można wtedy trafić na późniejszy tom, poznać losy bohaterów z wyprzedzeniem i stracić część napięcia. Kolejność wydania nie jest obowiązkiem, ale w przypadku cykli daje najpełniejszy obraz historii.

Najprostszy plan na poznanie całej twórczości

Jeśli miałbym ułożyć jedną praktyczną trasę, wyglądałaby tak: „Podpalacz”, cała seria o Mortce, następnie „Wampir”, „Zombie” i „Wilkołak”, a po nich cztery wydane części cyklu z Bezimiennym. Na końcu sięgnąłbym po samodzielne thrillery, zaczynając od „Żmijowiska”, a kończąc na najnowszej powieści.

Taki układ pozwala zobaczyć, jak zmieniały się zainteresowania autora, sposób budowania napięcia i portretowania bohaterów. Nie trzeba jednak czytać wszystkiego po kolei, żeby znaleźć dobrą książkę. Najważniejsze, by w obrębie wybranej serii zachować właściwą kolejność, a pojedyncze powieści dobierać do własnego nastroju.