Gdy chce się zacząć przygodę z książkami Mieczysława Gorzki, łatwo trafić na tytuł, który należy do większego cyklu albo rozwija wcześniejsze losy bohatera. Poniżej porządkuję serie, podaję kolejność tomów i wyjaśniam, od czego najlepiej zacząć w 2026 roku, także wtedy, gdy interesują Cię pojedyncze powieści.
Najwygodniej zacząć od Martwego sadu i czytać cykle osobno
- Cienie przeszłości to pięć tomów z Marcinem Zakrzewskim.
- Wściekłe psy obejmują trzy kolejne śledztwa tego bohatera.
- Wilk i Lesiecki to osobna seria, którą otwiera Poszukiwacz zwłok.
- Zła przeszłość rozwija uniwersum Zakrzewskiego, choć nie należy do dwóch głównych cykli.
- Rok zmian, Spadek po mojemu i Copycat można czytać niezależnie.
Najpewniejszy start to Cienie przeszłości
Dominująca intencja tego zapytania jest informacyjna i poradnikowa. Czytelnik chce przede wszystkim wiedzieć, który tom wybrać jako pierwszy i czy pominięcie wcześniejszych części odbierze mu przyjemność z lektury. Moim zdaniem najbezpieczniej zacząć od cyklu, który wprowadza Marcina Zakrzewskiego i pokazuje, jak zmienia się on z komisarza w doświadczonego nadkomisarza.
Cienie przeszłości
| Tom | Tytuł | Rok wydania |
|---|---|---|
| 1 | Martwy sad | 2019 |
| 2 | Iluzja | 2019 |
| 3 | Totentanz | 2020 |
| 4 | Lilie | 2022 |
| 5 | Nie Anioł | 2024 |
Martwy sad otwiera serię i najlepiej przedstawia sposób pracy Zakrzewskiego. Śledztwo prowadzi go do brutalnej zbrodni we Wrocławiu, ale szybko okazuje się, że równie ważne jak znalezienie sprawcy są dawne zależności, przemilczenia i osobiste doświadczenia policjanta.
W Iluzji napięcie przenosi się także na samego bohatera, a Totentanz jeszcze mocniej rozwija temat spraw, które przez lata nie zostały naprawdę zamknięte. Lilie i Nie Anioł rozszerzają tę ścieżkę o kolejne dramatyczne wydarzenia. Nie zaczynałbym od czwartego ani piątego tomu, nawet jeśli każdy z nich ma własną zagadkę.
Wściekłe psy
| Tom | Tytuł | Rok wydania |
|---|---|---|
| 1 | Polowanie na psy | 2021 |
| 2 | Dziewięć | 2021 |
| 3 | Ostatni świt | 2023 |
Ten cykl jest fabularnie powiązany z poprzednią serią, ale tworzy własny etap historii Zakrzewskiego. Polowanie na psy łączy współczesne dochodzenie z wydarzeniami z 1981 roku, Dziewięć buduje intrygę wokół porwania, a Ostatni świt domyka najważniejsze napięcia tej części opowieści.
Można wejść do Wściekłych psów bez znajomości całego wcześniejszego dorobku autora, jednak straci się wtedy część emocjonalnego tła. Ja polecam układ najpierw Cienie przeszłości, później Wściekłe psy, zwłaszcza osobom, które lubią obserwować rozwój bohatera, a nie tylko rozwiązać pojedynczą zagadkę kryminalną.
Pełna kolejność książek z Marcinem Zakrzewskim
Jeżeli zależy Ci na jednym ciągu lektury, a nie na rozdzielaniu serii, najlepiej przyjąć kolejność publikacji historii z Zakrzewskim. Jest ona bardziej praktyczna niż próba układania wydarzeń według pojedynczych wzmianek fabularnych.
- Martwy sad
- Iluzja
- Totentanz
- Polowanie na psy
- Dziewięć
- Lilie
- Ostatni świt
- Nie Anioł
- Zła przeszłość
Zła przeszłość zasługuje na osobne wyjaśnienie. To powieść z udziałem Marcina Zakrzewskiego, ale nie jest kolejnym tomem Cieni przeszłości ani Wściekłych psów w takim samym sensie jak wcześniejsze części. Najlepiej potraktować ją jako późniejszy etap historii bohatera, dlatego czytanie jej przed poznaniem poprzednich książek nie jest dobrym pomysłem.
Jeżeli chcesz ograniczyć liczbę książek, możesz zacząć od pierwszego tomu wybranego cyklu. Nie ma jednak sensu mieszać kolejności w obrębie serii, ponieważ relacje, traumy i zawodowe decyzje Zakrzewskiego są rozwijane stopniowo.
Wilk i Lesiecki to osobna seria kryminalna
Drugim cyklem Mieczysława Gorzki jest seria Wilk i Lesiecki. Jej głównymi postaciami są komisarz Laura Wilk oraz psycholog Maciej Lesiecki. To inny duet niż Zakrzewski, więc nie trzeba znać wcześniejszych kryminałów autora, aby dobrze wejść w tę historię.
| Tom | Tytuł | Rok wydania |
|---|---|---|
| 1 | Poszukiwacz zwłok | 2023 |
| 2 | Wilczyca | 2024 |
Poszukiwacz zwłok skupia się na poszukiwaniu brutalnego zabójcy nastolatek i pokazuje Laurę Wilk jako śledczą działającą pod dużą presją. Wilczyca rozwija relację bohaterów i podnosi stawkę, dlatego czytanie drugiego tomu bez pierwszego może osłabić efekt.
Ten cykl poleciłbym osobom, które wolą mocniej zarysowaną psychologię postaci i śledztwa prowadzone z udziałem specjalisty spoza policji. W porównaniu z serią o Zakrzewskim jest to osobna ścieżka, a nie konieczny etap przed Wściekłymi psami.
Książki poza cyklami i krótsze serie
Autor nie ogranicza się do klasycznych kryminałów policyjnych. W jego dorobku są również samodzielne thrillery, horror, fantasy i komedia kryminalna. Tych tytułów nie trzeba czytać według jednej ogólnej listy, choć w dwóch przypadkach kolejność ma znaczenie.
Opowieści dzielnego rycerza Mieszka
| Tom | Tytuł | Rok wydania |
|---|---|---|
| 1 | Klątwa | 2024 |
| 2 | Przedostatni smok | 2025 |
To fantasy osadzone wokół awanturniczego rycerza Mieszka. Klątwa powinna być pierwsza, ponieważ Przedostatni smok rozwija tę samą baśniową konwencję i postać bohatera. Obie książki można potraktować jako odskocznię od mrocznych śledztw.
Przeczytaj również: Magiczne Drzewo - kolejność 14 tomów i serii pobocznej
Powieści niezależne
- Krwawnica z 2022 roku to mroczny thriller o małżeństwie, przeprowadzce i tajemnicy związanej z miejscową społecznością.
- Burza z 2023 roku łączy kryminał z elementami horroru i opowieścią o niezwykłym chłopcu.
- Rok zmian z 2025 roku jest zamkniętym thrillerem psychologicznym z trzema mężczyznami, których życie gwałtownie zmienia kierunek.
- Spadek po mojemu z 2026 roku to lżejsza komedia kryminalna o rodzinnym testamencie, pieniądzach i zadaniu pozostawionym spadkobiercom.
- Copycat z 2026 roku to samodzielny kryminał o zbrodniach powracających po ponad dwóch dekadach.
Jeśli nie chcesz od razu zaczynać wielotomowej serii, wybrałbym Krwawnicę albo Rok zmian. Pierwsza pokazuje autora od strony klaustrofobicznego thrillera, druga jest obszerniejszą, zamkniętą historią psychologiczną. Cienie dawnych grzechów, napisane wspólnie z Michałem Śmielakiem, warto traktować jako osobny projekt współautorski, a nie element cyklu z Zakrzewskim.
Trzy dobre drogi wejścia do twórczości autora
Najpełniejszą ścieżkę daje kolejność Martwy sad, Iluzja, Totentanz, Polowanie na psy, Dziewięć, Lilie, Ostatni świt, Nie Anioł i Zła przeszłość. To wybór dla osób, które chcą poznać całe uniwersum Marcina Zakrzewskiego i obserwować jego przemianę.
Jeśli interesuje Cię osobna seria, zacznij od Poszukiwacza zwłok i kontynuuj Wilczycą. Gdy natomiast masz ochotę na jedną zamkniętą książkę, wybierz Rok zmian, Krwawnicę lub najnowszy Copycat. Właśnie takie rozróżnienie oszczędza rozczarowania, bo nie każda książka Mieczysława Gorzki wymaga znajomości wcześniejszych tomów.
